1-1- مقدمه1
1-2- بیان مسئله2
1-3- ضرورت انجام تحقیق3
1-4- فرضیات تحقیق3
1-5- اهداف تحقیق4
1-6- روش تحقیق5
1-7- خلاصه فصل5
فصل دوم: مروری بر ادبیات موضوع و مطالعات گذشته
2-1- مقدمه7
2-2- روش های متداول و سنتی اجرای پروژه در کشور8
2-3- شناسایی و بررسی قراردادهای ساخت و ساز به روش EPC9
2-4- ویژگی های بارز قراردادهای EPC11
2-5- اجرای پروژه های متناسب با روش EPC12
2-6- مزایا و معایب انجام پروژه به روش EPC14
2-6-1- مزایای انجام پروژه به روش EPC از دید کارفرما14
2-6-2- مزایای انجام پروژه به روش EPC از دید پیمانکار15
2-6-3- معایب انجام پروژه به روش EPC از دید کارفرما16
2-6-4- معایب انجام پروژه به روش EPC از دید پیمانکار16
2-7- شیوه های مختلف سازمان پروژه های EPC16
2-8- چالش ها و موانع موجود در پروژه های EPC17
2-9- تحلیل بر چالش ها و موانع قراردادها در EPC21

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

2-10- مفاهیم تاخیر و علل ایجاد آن در پروژه های مهندسی به روش EPC24
2-10-1- مفاهیم تاخیر پروژه24
2-10-2- تقسیم بندی تاخیرات24
2-10-3- تاخیرات و جایگاه آن در مدیریت پروژه24
2-10-4 -علل پرداختن به موضوع شناسایی وآنالیز تاخیرات27
2-10-5- هزینه های ناشی از تاخیر پروژه29
2-10-6- مزیت های آنالیز تاخیرات پروژه ها29
2-11- تحقیقات صورت گرفته بر روی علل ایجاد تاخیر در پروژه های EPC30
2-12- خلاصه فصل54
فصل سوم : روش انجام تحقیق
3-1- مقدمه59
3-2- روش انجام تحقیق59
3-3- ویژگی های تحقیق پیمایشی60
3-4- روش مورد استفاده در انجام تحقیق حاضر61
3-5- ابزار اندازه گیری در تحقیق پیمایشی و نحوه طراحی پرسشنامه در تحقیق حاضر61
3-6- اجزای اصلی پرسش نامه63
3-7- جامعه آماری و فرآیند پیمایش میدانی64
3-8- نحوه گردآوری داده ها65
3-9- تحلیل پرسشنامه اولیه، ارائه نتایج و تدوین پرسشنامه ثانویه65
3-10- خلاصه فصل73
فصل چهارم : نتایج و بحث
4-1- مقدمه75
4-2- ویژگیهای جمعیت شناختی نمونه آماری75
4-2- 1- وضعیت افراد پاسخ دهنده از نظر سنوات خدمت75
4-2-2- وضعیت افراد پاسخ دهنده از نظر جنسیت76
4-2-3- وضعیت افراد پاسخ دهنده از نظر سطح تحصیلات76
4-3- آمار توصیفی عوامل های پژوهش77
4-4- آزمون پایایی داده ها78
4-5- میزان احتمال وقوع و اثر وقوع هر یک از عوامل (One Sample T test)79
4-6- نمودار احتمال وقوع هر یک از عوامل82
4-7- بررسی اثر انواع عوامل براهداف پروژه84
4-8- اولویت بندی عوامل ایجاد تاخیر بر اساس احتمال وقوع85
4-9- نتایج عددی تحلیل عوامل ایجاد تاخیر در پروژه های EPC87
4-10- اولویت بندی عوامل بر اساس سطوح اهمیت89
4-11- تحلیل نموداری میانگین عوامل91
4-11- رتبه بندی سطوح اهمیت انواع عوامل با استفاده از روش AHP-Topsis92
فصل پنجم : جمع بندی، نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات
5-1- مقدمه97
5-2- جمع بندی و نتیجه گیری97
5-3- پیشنهادات ارائه شده بر اساس تحقیق حاضر100
فهرست جداول ها
عنوان صفحه
جدول 2-1- موثرترین عوامل در به تاخیر افتادن پروژه ای EPC صنایع نفت وگاز[5]31
جدول 2-2- موثرترین عوامل هر فاز از نظر کارفرما و پیمانکار33
جدول 2-3- نحوه برآورده شدن هر کدام از سه اصل ذکر شده در هر یک از تکنیک های تحلیل تأخیر50
جدول 2-4- دسته بندی تاخیرات توسط • نیکجو ، کیانی و نورنگ (1388)51
جدول 2-6- علل تاخیر در فاز تدارکات52
جدول 2-7- برخی علل تاخیر در فاز ساخت و اجرا53
جدول 3-1- اوزان عددی پاسخ ها برای احتمال و اثر وقوع هر عامل63
جدول 3-2- اثرات عوامل تاخیر بر فاکتورهای پروژه64
جدول 3-3- پرسشنامه جهت شناسایی عوامل تایثرگذار بر ایجاد تاخیر در پروژه های عمرانی به روش EPC66
جدول 3-4- نتایج تحلیل پرسشنامه اولیه69
جدول 3-5- عوامل ذکر شده توسط پاسخ دهندگان به سوالات باز پرسشنامه71
جدول 3-6- عوامل مورد بررسی در پرسشنامه نهایی جهت شناسایی بررسی ایجاد تاخیر تاخیر در پروژه های عمرانی به روش EPC بر 3 فاکتور هزینه، زمان و کیفیت71
جدول 4-1- توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب سنوات خدمت76
جدول 4-2- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب جنسیت76
جدول4-3- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب سطح تحصیلات77
جدول4-4- آمارتوصیفی پرسشنامه های جمع آوری شده بر اساس نوع فاز77
جدول4-5 – آزمون پایایی داده ها برای فاز طراحی و مهندسی78
جدول4-6 – آزمون پایایی داده ها برای فاز طراحی و مهندسی78
جدول4-7 – آزمون پایایی داده ها برای فاز طراحی و مهندسی79
جدول 4-8- طبقه بندی و اختصاص نماد Y جهت شناسایی بهتر عوامل ایجاد تاخیر در فازهای مختلف80
جدول 4-9- عواملی که بیشترین اثر را بر زمان پروژه دارند: 10 عامل با اهمیت تر85
جدول 4-10- عواملی که بیشترین اثر را بر هزینه پروژه دارند: 10 عامل با اهمیت تر86
جدول 4-11- عواملی که بیشترین اثر را بر کیفیت پروژه دارند : 10 عامل با اهمیت تر86
جدول 4-12- تحلیل عددی عوامل مربوط به فاز طراحی و مهندسی87
جدول 4-12- تحلیل عددی عوامل مربوط به فاز تدارکات88
جدول 4-13- تحلیل عددی مربوط به فاز ساخت و اجرا:88
جدول 4-14- اولویت بندی عوامل مربوط به فاز طراحی و مهندسی بر اساس سطوح اهمیت89
جدول 4-14- اولویت بندی عوامل مربوط به فاز تدارکات بر اساس سطوح اهمیت90
جدول 4-14- اولویت بندی عوامل مربوط به فاز ساخت و اجرا بر اساس سطوح اهمیت90
جدول 4-15- ضریب تناسب هر یک از فاکتورهای رتبه بندی93
جدول 4-16- رتبه بندی انواع عوامل به ترتیب اولویت به روش Topsis93
فهرست شکل ها
عنوان صفحه
شکل 2-1- وزن های به دست آمده فاز طراحی و مهندسی (ترکیب تمامی نظرات)32
شکل 2-2- وزن های به دست آمده فاز تهیه و تدارکات کالا (ترکیب تمامی نظرات)32
شکل 2-3- وزن های به دست آمده فاز ساخت و اجرا (ترکیب تمامی نظرات)32
شکل 4-1- احتمال وقوع عوامل مربوط به فاز طراحی و مهندسی82
شکل 4-2- احتمال وقوع عوامل مربوط به فاز تدارکات83
شکل 4-3-احتمال وقوع عوامل مربوط به فاز ساخت و اجرا83
شکل 4-3- اثر عوامل مربوط به فاز طراحی و مهندسی84
شکل 4-4- اثر عوامل مربوط به فاز تدارکات84
شکل 4-5- اثر عوامل مربوط به فراز ساخت و اجرا:85
شکل 4-6- احتمال وقوع هر یک از اثرات عوامل مربوط به فاز طراحی و مهندسی91
شکل 4-7-احتمال وقوع هر یک از اثرات عوامل مربوط به فاز تدارکات:92
شکل 4-8- احتمال وقوع هر یک از اثرات عوامل مربوط به فاز ساخت و اجرا92
فصل اول :
کلیات تحقیق
فصل اول : کلیات تحقیق
1-1- مقدمه
در سالهای اخیر، حکومت ها در سطوح مختلف تلاش می کنند که هزینه ها را محدود کنند بدون اینکه خدمات را کاهش دهند. در سطح کشورها، ابتکارات مختلفی برای تغییر در نقش حکومت در مدیریت دارایی ها و املاکشان مورد ارزیابی قرار گرفته است. با توجه به نیازهای مالی، وزارتخانه های کشورها به طور فزاینده ای به مدیریت تاسیسات زیربنایی در یک روش شبه تجاری سوق پیدا کرده اند و به دنبال کشف راههای جدید از مشارکتهای بین حکومت و بخش خصوصی هستند. در نتیجه این ابتکارات، حالت های مشارکت بسیار مختلفی به وجود آمده که بسیاری از آنها دارای همپوشانی با یکدیگرهستند ولی در معنا و روش دارای اختلاف ظریفی می باشند ..با توجه به برگزاری مناقصه های رقابتی در بخشهای نفتی ، صنعت برق و احداث بنادر که توسط ارگانهای دولتی جهت سرمایه گزاری ها انجام شده است، لازم است که تلاش فزاینده ای جهت هر چه بهتر شدن این روش ها، به خصوص فرایند مناقصه و انتخاب پیشنهاد دهندگان که هم از نظر مالی وهم از نظر فنی، مشکلتر و پرهزینه تر از استاندارد معمول می باشد صورت پذیرد. دو مشخصه تعیین کننده برای هر یک از روش های اجرای پروژه، چگونگی پیوستگی مراحل انجام پروژه و همچنین تامین منابع مالی مورد نیاز توسط بخش های دولتی یا خصوصی می باشد. هر یک از این شیوه های گوناگون اجرا دارای نقاط قوت و ضعف متفاوت می باشند که با انتخاب استراتژی مورد نیاز انجام پروژه، پروژه بطور موفقیت آمیزی اجرا خواهد شد.
1-2- بیان مسئله
در قراردادهای طرح و ساخت زمان اصل اساسی و بنیادین است که به جهت یک سری اقدامات پیمانکار یا کارفرما، یا هردو، سبب عدم تکمیل پروژه در مدت زمان توافق شده در قرارداد میگردد، تأخیر به وقوع میپیوندد. در رویکرد زمان ، وقوع هر تأخیر به عنوان یک مشکل و خطر جدی در راه حصول نتیجهی پروژه به حساب میآید. از دیدگاه پیمانکار تأخیر، سبب طولانی شدن اجرای قرارداد، افزایش قیمت مواد و مصالح ناشی از نرخ تورّم و افزایش هزینه های نیروی انسانی، تجهیزات و ماشین آلات و به طور کلی افزایش هزینه های بالا سری میگردد.
هزینه های بالا سری دفتری شامل هزینه های مدیریت و سازماندهی پروژه بسته به موضوع قرارداد و گستردگی شرکت به دلیل ارائه خدمات اداری و پشتیبانی از عملیات اجرایی و کارگاهی به پیمانکار تحمیل میگردد. هزینه های کارگاهی، هزینه دیگری است تحت عنوان هزینه های نظارت و هزینه های برپایی کارگاه، تسهیلات، ابزارآلات، تجهیزات، ماشین آلات و حمل ونقل و … که از سوی دیگر پیمانکار متحمل میگردد. لذا اتمام به موقع پروژه بیانگر بازدهی توان فنی و تخصصی بالای پیمانکار میباشد. [6]
بر اساس تجربیات و بررسی های به عمل آمده عواملی از قبیل ضعف در مطالعات اولیه و پایه، عدم قطعیت های حاکم بر مسائل مهندسی و اجرایی، تغییر در مفروضات اولیه پروژه، تغییر در محدوده و گستره کاری پروژه، عوامل محیطی و تأثیرات آن، بی تجربگی عوامل کارفرمایی و پیمانکاری، نداشتن توان علمی و فنی کارفرما و پیمانکار، در اختیار نداشتن امکانات، تسهیلات، تجهیزات و ماشین آلات و نیروی فنی و اجرایی لازم و کافی توسط پیمانکار و …، ضعف در طراحی تفصیلی و تغییرات احتمالی در طراحی ها، برگزاری مناقصه بر مبنای قیمت پایین تر، تأثیر پیشنهاد مالی بر پیشنهاد فنی، بکار گماری ارکان ضعیف مهندسی و فنی و اجرایی در پروژه، ضعف نظارت عالیه و کارگاهی بر پروژه ها، اثر کم رنگ کنترل پروژه در فرایند کنترل پروژه در فرایند کنترل و برنامه ریزی، مشکلات در فرایند پرداخت های مالی و بوروکراسی چرخشی صورت وضعیت های پیمانکار و مشاور، عدم نظارت و بازرسی علمی کارفرما بر عوامل اجرایی و عملیات اجرایی، مدیریت سنتی عوامل کارفرما، مشکلات و معضلات خریدهای داخلی، بالاخص خریدهای خارجی و ترخیص و تشریفات گمرکی و … سبب طولانی شدن پروژه ها در بخش طرح و ساخت گردیده است که این موضوع کارفرما را به سوی علت یابی تأخیرات جهت تسویه حساب خسارت های پیمانکاران و جبران هزینه های اضافی تحمیل شده توسط پیمانکار سوق داده و پیمانکاران نیز به دنبال یافتن تحلیل ها و دلایل کافی برای انجام ادعای خسارت، تأخیر و دیرکرد خود برآیند. [6]
1-3- ضرورت انجام تحقیق
معمولاً بسیاری از پروژه هایی که در حوزه های مختلف به اجرا درمیآیند با تأخیر روبرو میشوند. بروز تأخیر اثرات متعددی را به همراه دارد. افزایش زمان تکمیل پروژه، افزایش هزینه های مستقیم و غیر مستقیم، عدم دستیابی پروژه به اهداف از پیش تعیین شده و ایجاد هزینهی فرصت از دست رفته از جمله عواقب بروز تأخیر است. این مشکلات میتواند موجب ایجاد اختلاف نظر بین ذی نفعان پروژه و بروز دعاوی شده و در پاره ای موارد نیز ممکن است کار به محاکم حقوقی کشیده شود که همگی مستلزم صرف زمان، هزینه و انرژی میباشند. بنابراین ضروری است برای شناسایی و تحلیل تأخیر، علل و عوامل بروز تأخیر و چگونگی مدیریت آن، تحقیقات لازم بر اینگونه فرایندها انجام و رویه های مناسبی ارائه گردد.
1-4- فرضیات تحقیق
فرضیات تحقیق حاضر به صورت کلی با عوامل زیر مرتبط می باشند و عبارتند از :
1- ایجاد تاخیر یک اصل اجتناب ناپذیر در اکثر پروژه های عمرانی می باشد. 
2- بکارگیری ارکان اجرایی ضعیف در پروژه ها بدلیل برگزاری مناقصات بر مبنای قیمت پایین تر و تحت تأثیر قرار گرفتن پیشنهاد فنی از پیشنهاد مالی سبب ایجاد تاخیر می گردد.
3-  کاهش علل و عوامل تاثیرگذار بر ایجاد تاخیر در انجام پروژه های مهندسی به روش تدارکات – ساخت  (EPC)  می تواند باعث کاهش هزینه های پروژه شود.
4- کاهش تاخیرات در 3 فاز طراحی، تدارکات و اجرا موجب بهبود اجرای اینگونه پروژه ها به روش (EPC) می باشد . 
5- ضرورت پذیرش خصوصی سازی،  مشارکت و سرمایه گذاری بخش خصوصی در پروژه های EPC که مورد پژوهش قرار می گیرد.
6- شناسایی عوامل موثر در ایجاد تاخیرات و ارائه راهکار مناسب جهت مدیریت مشکلات ناشی از تاخیرات ایجاد شده در پروژه های مهندسی به روش EPC می تواند به مدیریت صحیح پروژه ها کمک کند.
1-5- اهداف تحقیق
هدف اصلی تحقیق حاضر شناسایی و بررسی علل و عوامل تاثیرگذار بر ایجاد تاخیر در انجام پروژه های مهندسی به روش تدارکات – ساخت (ای پی سی) و ارائه راهکارهایی جهت کاهش این تاخیرات ایجاد شده می باشد. لذا در خلال این تحقیق به اهداف دیگری شامل شناسایی علل و عوامل ایجاد تاخیرات در اینگونه پروژه ها با استفاده از تهیه پرسشنامه خواهیم رسید. همچنین در نهایت به بررسی میزان تاثیر این عوامل بر 3 هدف اصلی پروژه یعنی زمان، هزینه و کیفیت انجام پروژه نیز با استفاده از روش پیمایشی پرداخته خواهد شد.
1-6- روش تحقیق
در این تحقیق با توجه به ادبیات موجود در گرایش های مدیریت پروژه و ساخت به شناخت و بررسی تاخیر ، انواع آن و روش های تحلیل آن ها در پروژه های EPC با استفاده از ابزار تحقیق پیمایشی پرداخته خواهد شد و پس از جمع آوری پرسشنامه ها به تحلیل آن ها توسط نرم افزار آماری قدرتمند Spss پرداخته می گردد تا با استفاده از نتایج ارائه شده، بتوان با کاهش عوامل فوق در اینگونه پروژه ها، اختلاف نظرها و دعاوی ذی نفعان پروژه های EPC کاهش یابد .
1-7- خلاصه فصل
در این فصل ضمن بیان مقدمه ای بر قراردادهای EPC ، به بیان کلیات مربوط به ایجاد تاخیرات در اینگونه پروژه ها و ضرورت انجام تحقیقات بیشتر در مورد علل و عوامل ایجاد تاخیرات در پروژه های EPC ، به بیان نحوه انجام تحقیق حاضر پرداخته شده است.

فصل دوم :
مروری بر ادبیات موضوع و
مطالعات گذشته
فصل دوم
مروری بر ادبیات موضوع و مطالعات گذشته
2-1- مقدمه
از عمده مشکلات بارز در اجرای پروژ ه ها، تأخیرات پروژه می باشد، به طور کلی تأخیر ، هرگونه عدول از توافقات زمانبندی شده متأثر از عوامل درونی و بیرونی سیستم می باشد که بعضاً باعث ایجاد مشکلاتی برای صاحب قرارداد (کارفرما) و مجری (پیمانکار) می گردد. در این تحقیق با توجه به اصل اجتناب ناپذیر تاخیرات و تأثیرات آن بر پروژه، با تمرکز بر تأخیرات رخ داده در پروژه های انجام شده به روش EPC ، به تجزیه و تحلیل علل ایجاد تأخیرات و منشأ بروزآنها پرداخته خواهد شد، این موارد شامل عواملی چون عدم قطعیت های حاکم بر مسایل مهندسی و اجرایی، تغییر در مفروضات اولیه پروژه، تغییر در محدوده و دامنه کاری پروژه، ضعف در مطالعات اولیه، عوامل محیطی و تأثیرات آن، بی تجربگی مجریان پروژه ها، نبود امکانات لازم و کافی و غیره می باشد. [6]
در این زمینه در سطح بین المللی تلاش های بسیار زیادی صورت گرفته است که بیشتر آنها بر صنعت ساخت و ساز متمرکز بوده اند. ویلیامز1 به بررسی روش های موجود اثر تأخیرات در افزایش زمان پروژه های بزرگ پرداخته و نکاتی را در مورد نارسایی های روش های موجود تحلیل تأخیر در پروژه های بزرگ خاطر نشان کرده است [25] . در تحقیق دیگری به ریشه یابی علل بروز تأخیر در صنعت ساخت و ساز کشور مالزی پرداخته شده است و اهمیت میزان و تأثیر هر یک از علل نیز مورد بررسی قرار گرفته است و در نهایت رابطه علت و معلولی بین آنها شناسایی شده است [23]. کاسترو2 و همکارانش روشی را برای تقسیم مشکلات مالی تأخیرات پروژه در شبکه های ارزیابی برنامه و بازبینی روش ها3 توسعه داده اند [19].
در داخل کشور تحقیقاتی در حوزهی تحلیل تأخیر انجام شده است. نجابت یک مدل فرایندگرا برای شناخت، بررسی، تحلیل تأخیر در زمان وقوع آن ارائه داده است [8]. در تحقیقی که امامی زاده و همکارانش اجرا نموده اند، پس از معرفی اجمالی برخی روش های تحلیل تأخیر، روشی برای تسهیم اثر تأخیرات پروژه بین گروه های مختلف درگیر ارائه شده است [3].
در پژوهش دیگری با بهره گیری از تصمیم گیری پویا مدلی برای پیشگیری از تأخیرات چند پروژه ارائه شده است [9]. در تحقیق دیگری ادعاهای پیمانکاران در پروژه های عمرانی بررسی شده و علل آن در قالب دو دسته اصلی تأخیر و تغییر مورد کنکاش قرار گرفته است [3]. آرانی و همکارانش نیز روشی مبتنی بر CPM را برای تعیین میزان تأخیرات پروژه و هر یک از فعالیت های آن ارائه داده اند [15].
2-2- روش های متداول و سنتی اجرای پروژه در کشور
روش های متداول و سنتی اجرای پروژه ها در ایران عبارتند از :
• کنتراتی4
• طبق فهرست بها5

• قرارداد امانی6
این سه شیوه انجام پروژه ها به طور سنتی در ایران بوده است . با توجه به اینکه در چند سال اخیر کشور ما به جمع کشورهایی که از طرفداران خصوصی سازی می باشند درآمده است و بالاخص تکنیک هاBOT ، MC ، DB و EPC به عنوان روش های خصوصی سازی در توسعه بخش انرژی خصوصا در توسعه تاسیسات زیربنایی نفتی -گازی و اخیرا صنعت برق که نقش مهمی در رشد اقتصادی و اجتماعی کشور دارد پیدا کرده اند، مورد بررسی قرار می گیرند.
2-3- شناسایی و بررسی قراردادهای ساخت و ساز به روش EPC
EPC حاصل کنار هم قرار دادن حروف اول کلمات Engineering، Procurement و Construction است که در ایران به عنوان قراردادهای مهندسی، تدارکات و اجرا شناخته می شود.
EPC در واقع نوعی روش قراردادی اجرای پروژه های طرح و ساخت است. امروزه تعداد زیادی از پروژه ها به این روش اجرا می شوند. در این نوع قراردادها که به صورت فزاینده ای مورد توجه قرار گرفته است، اساساً یک شخصیت حقوقی مستقل مسئولیت طراحی وا جرای پروژه را عهده دار می شود که ممکن است یک شرکت تنها یا مشارکت چند شرکت باشد. شرکت یا سازمانی که مبادرت به اجرای پروژه ها به روش طرح ساخت می نماید الزاما ضرورتی ندارد که تمامی امکانات مورد نیاز را هم برای طراحی و هم اجرا در دست خود داشته باشد. در EPC، طراحی پروژه از طراحی پایه تا طراحی تفصیلی و همچنین تامین تمامی مصالح و تجهیزات پروژه شامل تجهیزات و مصالح بخش های مختلف و همچنین اجرا، روش راه اندازی توسط پیمانکار انجام می شود. فدارسیون بین المللی مهندسین مشاور7 این موضوع را تحت عنوان روش اجرای پروژه های طراحی مهندسی که تدارک و اجرا به شیوه کلید در دست بیان نموده است. نشریه 5490 سازمان مدیریت و برنامه ریزی نیز منظور از روش EPC انجام کارهای زیر بیان نموده است : [8]
– تمام یا برخی از مراحل مختلف کارگاهی مهندسی پروژه شامل مهندسی مقدماتی به مهندسی تفصیلی
– تامین و تدارک کالاها، تجهیزات و مصالح پروژه و خدمات حتی مرتبط با آنها
– عملیات ساختمان، نصب و راه اندازی و آزمایش های کارایی و سایر خدات جانبی مرتبط با آن
ها که به طور توام توسط پیمانکار انجام می شود.
قراردادهای EPC (طراحی – خرید – ساخت) از قابلیت های قرارداد کلید گردان می باشند. روش کلید گردان که به آن طراحی – ساخت نیز گفته می شود، مسئولیت طراحی و اجرا را بطور کامل بر عهده پیمانکارمی گذارد به قسمی که بعد از تکمیل پروژه، کارفرما فقط با چرخاندن یک کلید می تواند بهره برداری از تاسیسات اجرا شده را آغاز نماید[8].
پروژه های بزرگ کشور در بخش انرژی با الگوهای مختلفی دنبال می شوند. ملموس ترین الگوی کار پروژه های مطرح در صنایع پتروشیمی الگوئی است که در آن شرکتهای ایرانی غالبا در الگوی، (طراحی + تامین تجهیزات ) و یا EPC)) در منطقه ویژه درگیر پروژه های متعددی می باشند. الگوی مطرح دیگر برای اجرای پروژه صنعتی، قراردادهای طراحی و تامین تجهیزات اجرای این قراردادها می باشد. قراردادهای در قالب EPC)) برای کارفرما به لحاظ تداوم و پیوستگی مسئولیتهای پیمانکار از ابتدا تا پایان کار دارای مزیت بیشتری است، اما از طرف دیگر با توجه به اینکه این قراردادها معمولا بشکل فاینانس8 تامین اعتبار و اجرا می گردند، تامین هزینه های ریالی در این شکل برای پیمانکار همراه با دشواری ها و محدودیت هایی می باشد. اگر کارفرما بتواند هزینه های اجرایی را خود فراهم نماید، راه حل مناسب برای وی کماکان قرارداد ((EPC خواهد بود..در پروژه های(EPC) چه برای ارائه قیمت و یا پس از آن برای انجام کار، طراحی های بنیادی Basic Design) ) لازم است که مطالعات اولیه پروژه و یا Feasiblity Study همراه با طراحی های محتوایی9 انجام شده باشد. [8]
بدون وجود چنین مطالعات مقدماتی که براساس آن شرح نیاز با طراحی های محتوایی تثبیت گردیده باشد، ارائه قیمت در فرصت محدود مناقصه ها میسر نمی شود. بعلاوه عدم تثبیت مبانی پروژه در مدارک مناقصه منجر به ارائه پیشنهادات همسو توسط پیمانکاران نمی گردد که این وضعیت تصمیم گیری در مورد پیشنهادات دریافتی را برای کارفرما دشوار می نماید. در پیمانهای (EPC) عملا مراحل کار با یکدیگر، همزمانی دارند. تمرکز مسئولیتهای مختلف مهندسی، تدارکات و تامین تجهیزات و نهایتاً اجرا در یک پیمان منفرد این امکان را فراهم می آورد که پیمانکار با برنامه ریزی مناسب و اعمال هماهنگی های داخلی بتواند مراحل متوالی پروژه را به صورت موازی پیش ببرد که این قابلیت بارزترین مشخصه پیمانهای Turn Key می باشد. پیشبرد فعالیت های پروژه به صورت موازی طبیعتاً سبب کوتاه کردن زمان پروژه و نتیجتاً کاهش هزینه ها می گردد.
مسئولیت مدیریت اجراء، کنترل کیفی و کنترل پروژه در پیمان EPC بعهده پیمانکار است. پیمانکار اصلی در انتخاب پیمانکاران جزء دارای انعطاف بیشتری است در حالی که کارفرمای دولتی معمولاً به روش مناقصه و انتخاب بر اساس حداقل قیمت طبق مقررات عمل می نماید.
2-4- ویژگی های بارز قراردادهای EPC
– در مراحل اولیه طراحی بایستی مشخصات فنی کامل و به روشنی قید شود.
– کارفرما از نظر فنی و قراردادی نیازهای خود را کاملا مشخص کند.
– بعد از انعقاد قرارداد، معمولا کارفرمایان در بحث ها و مذاکرات موضوع ضعف خواهد داشت.
– ممکن است محدوده و نیز روش کنترل کارها توسط کارفرما منشا بروز اختلاف کرد.
– خواسته ها و الزامات کارفرما در مورد راه اندازی باید در قرارداد به دقت ذکر شود.
2-5- اجرای پروژه های متناسب با روش EPC
– کارفرما اطمینان زیادی دارد که قیمت و زمان انجام کار از میزان توافق شده تجاوز نخواهدکرد.
– کارفرما نخواهد خود را درگیر مسائل پیشرفت روزانه کار نماید.
– پیچیدگی پروژه، یکی بودن گروه طراحی و ساخت را ایجاب کند. (توجیه فیریک)
– زمان و اطلاعات کافی برای بررسی و کنترل و ارائه طرح وجود ندارد.
– کار شامل مقادیر چشمگیری عملیات زیرزمینی باشد.
– کارفرما قصد نظارت نزدیک و کنترل داشته باشد.
– مبلغ هر پرداخت موقت، اجباراً باید توسط مقامات مورد ارزیابی قرار گیرد.
علت استفاده از قراردادهای EPC
در قراردادهای EPC پیمانکار به منزله یک شخصیت حقوقی، با عهده دار شدن کلیه مسئولیت ها در انتخاب روش کار برای تامین نتایج نهایی طبق مشخصات عملکرد تعیین شده به وسیله کارفرما دارای اختیار و آزادی عمل کامل است. کارفرما هم ضمن انجام تعهدات خود، پیشرفت کار را پی گیری می نماید.
با استفاده از این روش علیرغم ایجاد برخی محدودیت ها برای کارفرما، با قراردادن کلیه فعالیت های پروژه اعم از طراحی تا ساختار و راه اندازی به عهده پیمانکار و کافرما از قید مسئولیت های سنگین مدیریت و اجرای این پروژه که اکثرا به علت تخصصی بودن کار و پیچیدگی فناوری از توان او خارج است آزاد می گردد و درگیری کارفرما در فرآیند طراحی و اجرا در مقایسه با سایر روش های قراردادی به مقدار قابل ملاحظه ای کاهش می یابد و به طور عمده به مدیریت قرارداد و با توجه به مفاد قرارداد به مرور و یا تائید کارها خلاصه می شود. مزیت عمده روش EPC نسبت به روش سنتی کاهش زمان انجام عملیات می باشد. در پروژه هایی که به روش سه عاملی انجام می شوند، خرید تمامی تجهیزات و مصالح بر عهده کارفرماست که این امر با توجه به فاصله زمانی انجام طراحی توسط بخش غیر کارفرمایی، با تاخیر های جدی روبروست و نهایتا نیز بعضا باعث به وجود آمدن مشکلات بین پیمانکار ساخت و کارفرما می گردد. لذا در سال های اخیر خصوصا در مناقصات صنایع نفت گاز و پتروشیمی، نیروگاه معدن انجام کار به روش EPC بسیار مورد توجه دولت قرار گرفته است. همچنین انجام توام طراحی وساخت توسط یک شرکت، امکان شروع کارهای اجرایی قبل از اتمام کارهای طراحی را فراهم می کند که این خود باعث کاهش زمان اجرای پروژه می گردد[8].
اصولاً کارفرمایان تمایل دارند هیچ گونه ریسکی متحمل نشوند و این مسئله نیز یکی از دلایل اقبال کارفرمایان به EPC است که البته موجب می شود پیمانکار در پیشنهاد قیمت بسیار با احتیاط عمل نماید و نیز با توجه به اینکه پروژه بعد از تکمیل به کارفرما تحویل داده می شود نیازی نیست مشخص شود که عیب و نقص موجود به دلیل طراحی، غلط بوده و یا در اجرا ضعف وجود داشته، زیرا به عنوان یک قانون کلی هر نقصی که در محدوده تعریف شده کار حادث شود، مسئول آن پیمانکار است.
نکته قابل تامل این است کارفرمایان می دانند همراه با کنترل بیشتر مسئولیت نیز بیشتری می شود و بنابراین هرجا که کارفرما در بحث طراحی پروژه درگیر شود به همان نسبت مسئولیت او در قابل مشکلات پیش آمده بیشتر خواهد بود. بنابراین EPC یکی بهترین روش ها برای نیل به این منظور است که مسئولیت کارفرما را کاهش دهد.
2-6- مزایا و معایب انجام پروژه به روش EPC
2-6-1- مزایای انجام پروژه به روش EPC از دید کارفرما
– کارفرما در انجام بحث های قراردادی وقت زیادی را هدر نمی دهد و آغاز و انجام پروژه به دلیل آشنایی پیمانکار با سیستم او ساده تر انجام می شود.
– کل تعهدات مالی کارفرما از قبل مشخص است و اطمینان دارد که هزینه های نهایی پروژه از مبلغ نهایی توافق شده تجاوز نمی کند.
– رقابت میان پیمانکاران مختلف سبب بهبود وضع کارفرما و انجام معامله عادلانه تری می شود.
– ارتباط کوتاه و سریع بین کارفرما و پیمانکار وجود دارد.
– با توجه به ماهیت این روش و تلفیق کار طراحی با خرید و اجرا، زمان و هزیه به حداقل کاهش می یابد.
– با توجه به هماهنگی ویکپارچگی خرید و اجرا، اقتصاد هزینه ها، مد نظر قرار گرفته، از تاخیرات و عوامل غیر اقتصادی که در موقع وابسته بودن فعالیتهای طراحی، خرید و اجرا به سازمانها و مبادی مختلف پیش می آمد، جلوگیری می شود.
– عمده ی ریسک پروژه و مسوولیت آن از کارفرما به پیمانکار منتقل می شود.
– استفاده از تامین منابع مالی به روش فاینانس در این روش با سهولت بیشتری صورت می گیرد.
بوروکراسی در این روش به مراتب کمتر از روش متداول است.
– ادعاهای پیمانکار برای کارهای اضافی به حداقل کاهش می یابد و درگیریها و تداخل کارها کم می شود.
– اطمینان بیشتری نسبت به عملکرد پروژه به هنگام بهره برداری وجود دارد.
– قابلیت ساخت داخل کشور و نوآوری، ارتقا می یابد.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

– این روش اساسا بیشترین مسوولیت را متوجه یک سازمان می کند و نیاز کارفرما را به استفاده از منابع خویش به حداقل می رساند.
2-6-2- مزایای انجام پروژه به روش EPC از دید پیمانکار

– به دلیل سرعت بیشتر انجام کار، زمان دستیابی پیمانکار به حق الزحمه سریعتر خواهد بود.
– با توجه به ویژگی های قرارداد کلید در دست، در بیشتر مواقع این نوع پروژه ها وابسته به برنامه زمانبندی یا فعالیتهای دیگران نخواهد بود.
– انعطاف پذیری ویکپارچکی بیشتر در اجرای کار وجود دارد.
– پیمانکار برای انتخاب تجهیزات و روش های اجرایی آزادی عمل بیشتری خواهد داشت.
با این حال مورد آخر برای کارفرما جزء معایب محسوب نمی شود. چون هر چند احتمال دارد یک پیمانکار با به کار بردن تجهیزات ارزان قیمت و سطح پایین، کیفیت کار را پایین بیاورد، ولی در عین حال او می داند که چه نوع تجهیزی به راحتی می تواند فراهم شده، مطمئن تر بوده و کار را بهتر انجام می دهد و نهایتا در صورتی که تجهیزات به درستی عمل نکند، پیمانکار ریسک عدم دریافت آخرین پرداخت را تقبل نموده، مهمتر از ان اینکه ریسک عدم گرفتن کار بعدی را باید بپذیرد. بدیهی است این مزایای زمانی حاصل خواهد شد که شرایط زیر در نظر گرفته شده باشد :
– پیمانکاران صحیح انتخاب شده باشند؛ نه لزوما بر اساس پایین ترین قیمت پیشنهادی.
– در زمان برگزاری مناقصه ها، الزامات و خواسته های کارفرما با دقت لازم و جزییات مورد نیاز تعریف شود تا پیمانکار، قیمت قطعی ارائه نماید.
– بعد از انعقاد قرارداد، تغییرات عمده و اساسی در الزامات و نیازهای پروژه ایجاد نشده، از ناحیه ی کارفرما (یا مشاورانش) در کار پیمانکار EPC دخالت نشود. با این حال نظارت کامل انجام شده تا کار مطابق مفاد قراردادی پیش برود. [9]
2-6-3- معایب انجام پروژه به روش EPC از دید کارفرما
– انتقال دانش فنی به کارفرما صورت نمی گیرد.
– با توجه به این که طرح ها از قبل آماده اند، تغییرات مورد نیاز کارفرما پس از عقد قرارداد، هزینه ی زیادی را به پیمانکار تحمیل می کند و سرآغاز بحث های زیادی است.
– کنترل کیفیت کار پیمانکار، به خصوص در بخش طراحی، در غیاب بازرسی های مستقل کارفرما مشکل است.
– قیمت قرارداد مشتمل بر ضرایب ریسک پیمانکار بوده، لذا بالا می باشد.
بسته به اندازه و پیچیدگی پروژه، کارفرما ممکن است به این نتیجه برسد که در انتخاب پیمانکاران و سازندگی با تجربه و قابل اعتماد، بسیار محدود است. زیرا معمولا به دلیل حجم بزرگ پروژه ها، هزینه های شرکت در مناقصه و منابع مورد نیاز برای کارهای طراحی و اجرایی بسیار بالا می باشد و شرکتهای محدودی توان تامین این منابع را دارند.
2-6-4- معایب انجام پروژه به روش EPC از دید پیمانکار
با توجه به حجم بالای کار، ریسک پیمانکار بسیار بالاست و پیمانکارانی که توان تقبل از ریسک مسوولیت را داشته باشند، محدود هستند.
2-7- شیوه های مختلف سازمان پروژه های EPC
الف) کارفرما (سرمایه گذاری مشترک )
اشتراک دو یا چند گروه و شرکت برای رسیدن به اهداف پروژه می باشد. هر گاه شرکت به تنهایی دارای تخصص های لازم نباشد اقدام به گرفتن شریک می کند در این موارد ابتدا تیم پروژه موافقت نامه های درونی امضا کرده و شرایط کاری هر یک مشخص می شود و نیز رهبری نیز مشخص می شود. موارد اشاره شده در موافقتنامه ها عمدتا شامل مباحثی چون : هدف، – تخصیص مسئولیت ها، نحوه تقسیم سرمایه، سود زیان، مدیریت، مدت موافقتنامه، چگونگی خاتمه و فسخ قرارداد، چگونگی حل مشکلات است.
ب‌) کارفرما و سازنده طرح و ساخت
کارفرما با سازنده برای انجام کلیه فعالیت ها طراحی و خرید کالا و اجرا، قرارداد می بندد. برای انجام طراحی سازنده معمولا یک مشاور طراحی را به عنوان پیمانکار جزء به خدمت گرفته و این شرکت مشاور می تواند در سود یا زیان پیمانکار شریک باشد و یا نه. در صورت شریک نبودن این حالت بسیار شبیه حالت به کار گرفتن مشاور A/E توسط کارفرام در قراردادهای D-B-B می باشد. در صورتیکه مشاور در سود و زیان پروژه شریک باشد انگیزه بیشتری برای انجام مناسب کار و نظارت بر کار دارد. این روش رایج ترین روش اجرای پروژه می باشد.
ج‌) کارفرما و طراح طرح و ساخت

دسته بندی : پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید